چشم انداز های منابع طبیعی و آبخیزداری در افق 1404 با شاخص هایی تعریف شده است. سال پایه این شاخص ها 1384 است و ظرف 20 سال باید به این اهداف دسترسی حاصل شود. تعدادی از این نسبت ها و ارقام به شرح زیر است:

یک- افزایش نسبت مساحت جنگل به مساحت کل کشور از 8 درصد به 10 درصد

دو- افزایش مساحت جنگل های دست کاشت از 900 هزار هکتار به 2900 هزار هکتار

سه – کاهش کانون های بحران از 6.4 میلیون هکتار به 4.4 میلیون هکتار

چهار- کاهش متوسط فرسایش خاک از 16.7 تن در هکتار به 5 تا 8 تن

پنج – کاهش دام مازاد بر ظرفیت مراتع از 46 میلیون واحد دامی به صفر

منبع:ویژه نامه هفته منابع طبیعی سال 1388

گرچه در یک صد سال قبل، نامی هم از جنگل در واحد های دولتی به چشم می خورد، ولی اغلب محققان سال 1299 شمسی را آغاز جنگلبانی ایران نام نهاده اند. – سالی که یک گروه کوچک برای نقشه برداری از جنگل ها و تفکیک جنگل های خالصه (دولتی) به شمال(گیلان) اعزام شد-

مقاطع مهم تغییرات تشکیلات متولی منابع طبیعی کشور به شرح زیر بوده است:

- سال 1313، انحلال تشکیلات جنگلبانی

- سال 1318 تشکیل اداره جنگلبانی با همت کریم ساعی بنیانگزار جنگلبانی نوین

- سال 1327 تشکیل سازمان مستقل بنگاه جنگل ها

- سال 1338 تصویب قانون ایجاد سازمان جنگلبانی ایران

- سال 1346 تشکیل وزارت منابع طبیعی

- سال 1350 انحلال وزارت و تشکیل سازمان جنگل ها و مراتع کشور

- سال 1369 ادغام وزارت کشاورزی و جهاد سازندگی

- اوایل دهه هفتاد جدایی آبخیزداری از سازمان

- اواخر دهه هفتاد بازگشت آبخیزداری و ادغام با سازمان

منبع:ویژه نامه هفته منابع طبیعی سال 1388

راستی این تشکیلات چقدر فراز و فرود داشته است!؟

سطح کل منابع طبیعی کشور شامل جنگل، مرتع و اراضی بیابانی 134.3 میلیون هکتار معادل 82.8 در صد سطح خشکی های کشور و شامل تقسیمات زیر است:

- جنگل   14.3 میلیون هکتار (8.8 درصد)

- مرتع  84.7 میلیون هکتار (52.3 درصد)

- پدیده های بیابانی  32.6 میلیون هکتار(20.1 درصد)

- بیشه زار و درختچه زار 2.7 میلیون هکتار (1.6 درصد)

 جمع: 134 میلیون و 307 هزار و 839 هکتار   

منبع:ویژه نامه هفته منابع طبیعی سال 1388

عرصه حوزه های آبخیز کشور(بر اساس تقسیمات تماب، وزارت نیرو) شامل 6 ابر حوزه و برای مساحت کل کشور می باشد. هر یک از این حوزه ها، خود به حوزه های کوچک و تا چندین رده کوچک تر تقسیم می شود.

این شش ابر حوزه عبارت است از:

یک – حوزه آبخیز دریای مازندران در شمال و شمال غرب کشور با 7 حوزه کوچک تر

دو- حوزه آبخیز خلیج فارس و دریای عمان در غرب و جنوب کشور با 9 حوزه کوچک تر

سه- حوزه آبخیز دریاچه ارومیه

چهار- حوزه آبخیز فلات مرکزی با 9 حوزه کوچک تر

پنج- حوزه آبخیز مرزی شرق کشور با 3 حوزه کوچک تر

شش- حوزه آبخیز قره قوم در شمال شرقی کشور

هم چنین از نظرتقسیمات آبخیزداری، عرصه حوزه های آبخیز حدود 125 میلیون هکتار از مساحت کشور را در بر می گیرد و حدود 39 میلیون هکتار بقیه شامل شهرها، دریاچه ها، کویرها و... می باشد.

منبع:ویژه نامه هفته منابع طبیعی سال 1388

سیمای جنگل ها و... هنوز روی سایت سازمان جنگل ها نیامده است. در چند یادداشت، مروری کوتاه بر بعضی مطالب آن خواهم داشت.

در حال حاضر 12972 نفر در سازمان جنگل ها مشغول به کار هستند که وضعیت آن ها چنین است:

- 56 درصد کارکنان سازمان، رسمی و بقیه قراردادی، پیمانی و طرحی هستند.

- 90 درصد کارکنان سازمان مرد و 10 درصد آن ها زن هستند.

- 9 نفر از کارکنان سازمان دارای مدرک دکترا بوده و همگی آن ها مرد هستند!

- 36 در صد کارکنان سازمان دارای مدرک لیسانس و بالاتر هستند.

- 25 در صد کارکنان سازمان زیر دیپلم هستند.

این سیاهه را می توان ادامه داد(ولی داده هایش در این گزارش نیست):

- تعداد افراد ستاد و صف(میدان)

- وضعیت تخصص ها و اشتغال در رشته ذیربط

- سرانه نیروی حفاظتی برای هر هزار هکتار منابع طبیعی

- در صد نیرو های در حال بازنشستگی

و ...